भातशेतीसाठी शेती उपकरणे — फवारणी यंत्र, तण काढणी यंत्र, कापणी यंत्र आणि लावणी यंत्र

भारतातील भातशेतीसाठी शेतीची उपकरणे

भारतामध्ये ४४ दशलक्ष हेक्टरहून अधिक क्षेत्रावर भातशेती केली जाते आणि त्यासाठी लावणी, तण काढणी, फवारणी आणि कापणीसाठी विशेष यंत्रसामग्रीची आवश्यकता असते. हे मार्गदर्शक भातशेती करणाऱ्या शेतकऱ्यांसाठी आवश्यक असलेल्या प्रत्येक यंत्राची माहिती देते — लहान १ एकर जमिनीपासून मोठ्या व्यावसायिक कामकाजापर्यंत.

भातशेतीसाठी आवश्यक यंत्रे

१. फवारणी यंत्र — कीटक आणि रोग नियंत्रण

भातशेतीला बीएलबी, ब्लास्ट, खोडकिडा आणि इतर कीटकांवर नियंत्रण मिळवण्यासाठी प्रति हंगामात ६-१० वेळा फवारणी करावी लागते.

  • २ एकरपेक्षा कमी क्षेत्रासाठी: १६ लि.–२० लि. बॅटरी फवारणी यंत्र. शांत, पाण्याजवळ इंजिनचा आवाज नाही.
  • २–१० एकरसाठी: पॉवर फवारणी यंत्र किंवा एचटीपी फवारणी यंत्र. दाट भात पिकांमध्ये जलद कव्हरेज.

सर्व फवारणी यंत्रे पहा →

२. पॉवर वीडर — आंतर-पंक्ती मशागत

२०-२५ सेंमी पंक्ती अंतर असलेल्या लावणी केलेल्या भातासाठी चालवण्यायोग्य पॉवर वीडर आदर्श आहेत. हाताने तण काढण्याच्या कामात ८०% घट करते. प्रति एकर ३-५ पासमध्ये आंतर-पंक्ती पूर्णपणे स्वच्छ होते.

पॉवर वीडर पहा →

३. पॉवर रीपर — यांत्रिक कापणी

पॉवर रीपर २-३ तासांत १ एकर भाताची कापणी करते, २०-२५ मजुरांची जागा घेते. मध्यम आणि मोठ्या भातशेतीसाठी हवामानामुळे होणारे काढणीपश्चात नुकसान कमी करण्यासाठी हे आवश्यक आहे.

पॉवर रीपर पहा →

४. राइस ट्रान्सप्लांटर

यांत्रिक ट्रान्सप्लांटर हाताने लावणी करण्यापेक्षा ८-१० पट वेगाने भाताची रोपे लावतात, ज्यामुळे अधिक उत्पन्नासाठी योग्य पंक्ती आणि अंतर राखले जाते.

राइस ट्रान्सप्लांटर पहा →

५. थ्रेशर आणि विन्नोवर

यांत्रिक थ्रेशर हाताने मळणी करण्यापेक्षा १५-२० पट वेगाने काढणी केलेल्या भातावर प्रक्रिया करतात.

थ्रेशर पहा →

हंगामानुसार भातशेतीची उपकरणे

हंगामानुसार काम आवश्यक यंत्र
जमीन तयार करणे पॉवर वीडर / टिलर
लावणी राइस ट्रान्सप्लांटर (ऐच्छिक)
फवारणी (कीटक / रोग) फवारणी यंत्र — बॅटरी किंवा एचटीपी
तण काढणी (लावणीनंतर) पॉवर वीडर
कापणी पॉवर रीपर
मळणी भात मळणी यंत्र
मळणी (घरगुती वापरासाठी) राइस मिल

भात उत्पादक शेतकऱ्यांसाठी अनुदान

पंजाब, हरियाणा, पश्चिम बंगाल, आंध्र प्रदेश, तेलंगणा आणि ओडिशा या भात उत्पादक राज्यांमध्ये सक्रिय यांत्रिकीकरण अनुदान योजना आहेत. संपूर्ण अनुदान मार्गदर्शक →

तज्ञांचा सल्ला: व्हॉट्सॲप +91-6006078815 | उपकरण शोधक →